يُغْشِى اللَّيْلَ النَّهَارَ إِنَّ فِى ذلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ يعنى : و او همواره در روى اين كره شب را بر روز مىپوشاند . هر روز نزديك غروب در چشم ساكنان آن ، شب را همانند چادرى بر روى روز مىكشد . و يا آن‌كه از آغاز تابستان در عرض شمالى زمين كه شب‌ها بسيار كوتاه است به تدريج ساعات شب را بر روز غالب مىكند تا آن كه در اول زمستان گويى ساعت‌هايى از شب را بر روز پوشانده است . بىترديد ، در اين صنع عظيم و بزرگ ، يعنى گسترش زمين ، كوه‌هاى ميخكوب شده ، آب‌هاى روان ، حاصل گياهان ، نشانه‌هايى است از وجود و توحيد ذات و صفات خداوند براى كسانى كه همواره در امر جهان مىانديشند . زيرا تدبر و تأمل و تعمق در اين نظام اتَم حكم مىكند كه اجزاى اين دستگاه همه به هم متصل و تحت يك نظم و برنامه است و تدبير و ادارهء آن را يك ارادهء نافذ با تدبيرى متين و دقيق و غايت استحكام و اتقان انجام مىدهد و آن خداى مقتدر عليم و حكيم است . وَفِى الْأَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ اين آيه تتمه‌اى است از شرح حال زمين پس از گستردن و ايجاد صلاحيت‌ها در آن براى استفاده كه دلالت بر قدرت تصرف و كمال تدبير خالق آن دارد . يعنى : و در روى اين زمين قطعاتى است كه در جوار يكديگر قرار دارند . مراد انواع مختلف قطعه‌هاى روى اين كرهء خاكى است كه داراى جوهره‌ها و اوصاف گوناگون است از زمين طيّب و پاكيزه و شوره‌زار و لجن‌زار ، مستعد و نرم و هموار و دره و كوه و سنگلاخ ، خشك و بىآب و لم‌يزرع و سرسبز و پرآب و بابركت ، محكم و غيرقابل كاوش و نرم و قابل كشت ، صالح براى بذر و نهال و ناصالح براى آنها . وَجَنَّاتٌ مِنْ أَعْنَابٍ وَ زَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يعنى : و نيز در روى زمين باغ‌هايى است از درختان تاك ، و كشت و زرع‌هايى است گوناگون يعنى از سبزيجات ، حبوب ، ميوه‌جات روى زمينى ، خوراكىهاى زيرزمينى . و نيز درختان خرماست كه برخى برخاسته از اطراف درخت اصلى است و برخى غير آن يعنى اصلى و مستقل است . يُسْقَى بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلى بَعْضٍ فِى الْأُكُلِ إِنَّ فِى ذلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ